Hepimiz zaman zaman stres yaşarız. Modern yaşamın içinde “stresten uzak durmalısınız” gibi bir tavsiyenin ne kadar uygulanabilir olduğu tartışmalıdır. Kısa süreli stres normaldir ve çoğu zaman tehlikeli değildir. Ancak uzayan stresin bağışıklık sistemi ve iyileşme süreçleri üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini biliyoruz. Neyse ki strese karşı kullanabileceğimiz güçlü araçlar var. Bunlardan biri de mizahtır.
“Gece gündüz üzerimdeki korkunç gerginlikle, eğer gülmeseydim, ölürdüm.” — Abraham Lincoln
Kahkahanın beden üzerindeki etkileri
Mizahın ve kahkaha atmanın iyi bir ilaç olduğu sıkça söylenir. Kahkaha sırasında bedenin stres tepkisi yumuşayabilir; kişi kısa süreliğine de olsa rahatlama, gevşeme ve zihinsel uzaklaşma yaşayabilir. Mizah yalnızca bedensel rahatlamayla sınırlı değildir. Psikolojik olarak da yaşanan olaya farklı bir açıdan bakmayı kolaylaştırabilir.
Bir baş etme stratejisi olarak mizah
Mizah, birçok insan tarafından olumsuz durumlarla baş etme yöntemi olarak kullanılır. Yaşadığınız zor bir duruma sonradan gülümseyerek baktığınız oldu mu? Tam kötü hissettiğiniz bir anda karşınıza çıkan bir karikatürün ya da yakın bir arkadaşınızın yaptığı esprinin üzerinizdeki kara bulutları dağıttığını hissettiniz mi?
Mizah, dikkati bir süreliğine olumsuz olaydan uzaklaştırarak iyileştirici bir işlev görebilir. Bazen bu baş etme yöntemi bireysel olmaktan çıkar ve toplumsal boyuta ulaşır. Toplumsal acının yüksek olduğu, söylenecek sözlerin biriktiği dönemlerde mizah; duyguları ifade etmenin, dayanışmanın ve birlikte nefes almanın yollarından biri hâline gelebilir.
Mizah her zaman kaçınmak anlamına gelmez
Mizahın destekleyici olması, yaşanan acıyı inkâr etmek anlamına gelmez. Sağlıklı mizah; duyguyu küçümsemeden, kişinin kendisine veya başkasına zarar vermeden zor deneyimle arasına kısa bir mesafe koyabilmesine yardımcı olur. Sorunu sürekli şakaya vurmak ise bazen duygularla temas etmekten kaçınmanın bir yolu olabilir.
“Mizah, insanlığın en büyük nimetidir.” — Mark Twain
Dr. Klinik Psikolog
Feyza Baca Biçer