Benliğe ilişkin gerçek dışı beklentiler kaygıyı ve mutsuzluğu artırırken, kaygının getirdiği belirtilerle baş etmeyi de zorlaştırır. Mükemmeli hedeflemek genellikle içsel bir ideale uygun yaşamaya çabalamanın sonucu olarak ortaya çıkar. Kimi zaman da diğerlerinin sizi nasıl algıladığına dair bir endişeden beslenir.
Mükemmeliyetçilik kimi zaman size zarar verir. Özellikle sürekli bir konu üzerinde uzun süre çalışıp fazlasıyla emek sarf ettikten sonra hâlâ kendinizi yeterince iyi olmadığınız düşüncesiyle eleştirme eğilimindeyseniz, mükemmeli hedeflemenin sizi hüzünlü, keyifsiz, endişeli hatta öfkeli yaptığı bir noktadan söz edilebilir.
Yüksek standartlara sahip olmak birçok kişi tarafından önemli bulunur ve mükemmeli hedeflemek çalışkanlık ve güçlü bir karakterle özdeşleştirilir. Hep daha fazlasını hedeflemenin sizi performansınızın üst sınırına ulaştırabileceği düşünülür; bu çoğu zaman yanlış da değildir.
Diğer yandan hep kusursuz olanı hedeflemek, yolu baş edilemeyecek kadar zorlu veya hedefi ulaşılmaz kılabilir. Mükemmeliyetçi kişi, mükemmelden en ufak bir sapmayı korkunç bulur ve kusurların felakete dönüşebileceği düşüncesini canlı tutar.
Hata yapmak tamamen normaldir ve tek bir hata, bütün işin yanlış yapıldığı anlamına gelmez. Buna rağmen mükemmeliyetçi yetişkin hata yapmayı kabul edilemez bulabilir; hatanın onu değersiz biri yapacağını veya diğerlerini hayal kırıklığına uğratacağını düşünebilir.
Bir yandan hata yapma fikri korku verirken, diğer yandan kişi kendi içindeki yüksek beklentiyi karşılamakta zorlandığı için diğerleri kadar dahi yeterli olmadığını düşünmeye başlayabilir.
Ruhsal esneklik geliştirmek, yetersizlik duygularının yarattığı stres ve kaygıdan uzaklaşabilmek için önemlidir. Psikoterapi; mevcut eğilimleri analiz etmede, nedenlerini araştırmada ve kişinin kendi yaklaşımlarına dair içgörü geliştirmesinde rol oynar.
Klinik Psikolog
Bilge Akarslan